Vikaspedia portal Information in Gujarati 2026 | Vikaspedia શું છે? | સરકારી યોજનાઓની સચોટ માહિતી

Vikaspedia portal Information in Gujarati 2026 | Vikaspedia શું છે? | સરકારી યોજનાઓની સચોટ માહિતી

Vikaspedia is a multilingual, online encyclopedia and information portal launched by the Government of India. Its main objective is to empower citizens by bringing correct information about government schemes, policies and social sectors to rural and backward areas in local languages.

Complete information about the Vikaspedia portal is as follows:

1. સામાન્ય પરિચય અને સ્થાપના

Launch: This portal was launched on 18 February 2014.

Management: This website is implemented and operated by C-DAC Hyderabad (C-DAC) under the Department of Electronics and Information (MeitY), Ministry of Communication and Information Technology.

Meaning of Name: The name of the portal is a combination of the Sanskrit word 'Vikas' and the English word 'pedia' for encyclopedia (ie: Encyclopedia).

2. મુખ્ય ૬ સામાજિક ક્ષેત્રો (Sectors Covered)

Programs and basic information mainly run by the Government of India and State Governments on Vikaspedia are divided into 6 areas:

Agriculture: Farming, crop production, animal husbandry, fisheries, new technology and government schemes for farmers.

Health: First aid, diseases and their remedies, nutrition, women and child health, AYUSH and health insurance schemes.

Education: Primary education, child rights, scholarships, employment training and online learning resources.

Social Welfare: Women development, child welfare, welfare schemes for disabled and senior citizens, as well as rural and urban development programmes.

Energy: Renewable energy (solar energy, wind energy), energy conservation methods and rural electrification.

e-Governance: Online services available under Digital India, how to get government certificates (entries) and RTI information.

3. મુખ્ય વિશેષતાઓ અને લાભો

Multilingual portal: Vikaspedia is available in 23 official languages of the country (Gujarati, Hindi, English, Marathi, Tamil etc.) so that local people can access information in their mother tongue.

સંપાદનની તક (Open Platform): આ સાઇટ વિકિ (Wiki) સોફ્ટવેર પર આધારિત છે. Hence any registered person or organization can add new correct information or correct it.

Mobile App: Its official app is also available on playstore, so that smartphone users can easily get all the details.

Accurate Information on Government Schemes: This portal accurately explains eligibility and form filling for subsidy, loan and welfare schemes of central and state governments.

વિકાસપીડિયા (Vikaspedia) એ ભારત સરકાર દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલું એક બહુભાષીય, ઓનલાઇન જ્ઞાનકોશ અને માહિતી પોર્ટલ છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રામીણ અને પછાત વિસ્તારો સુધી સરકારી યોજનાઓ, નીતિઓ અને સામાજિક ક્ષેત્રોની સાચી માહિતી સ્થાનિક ભાષાઓમાં પહોંચાડીને નાગરિકોનું સશક્તિકરણ કરવાનો છે.

વિકાસપીડિયા પોર્ટલ વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી નીચે મુજબ છે:

1. સામાન્ય પરિચય અને સ્થાપના

• શરૂઆત: આ પોર્ટલની શરૂઆત ૧૮ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૪ ના રોજ કરવામાં આવી હતી.

• સંચાલન: આ વેબસાઇટ સંચાર અને સૂચના પ્રૌદ્યોગિકી મંત્રાલયના ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને સૂચના વિભાગ (MeitY) અંતર્ગત સી-ડૅક હૈદરાબાદ (C-DAC) દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવી છે અને ચલાવવામાં આવે છે.

• નામનો અર્થ: પોર્ટલનું નામ સંસ્કૃત શબ્દ 'વિકાસ' અને જ્ઞાનકોશ માટેના અંગ્રેજી શબ્દ 'પીડિયા' (যেমন: Encyclopedia) ના સંમિશ્રણથી બનાવવામાં આવ્યું છે.

2. મુખ્ય ૬ સામાજિક ક્ષેત્રો (Sectors Covered)

વિકાસપીડિયા પર મુખ્યત્વે ભારત સરકાર અને રાજ્ય સરકારો દ્વારા ચાલતા કાર્યક્રમો અને પાયાની માહિતીને ૬ ક્ષેત્રોમાં વહેંચવામાં આવી છે:

1. કૃષિ (Agriculture): ખેતીવાડી, પાક ઉત્પાદન, પશુપાલન, મત્સ્યઉદ્યોગ, નવી ટેકનોલોજી અને ખેડૂતો માટેની સરકારી યોજનાઓ.

2. આરોગ્ય (Health): પ્રાથમિક સારવાર, રોગો અને તેના ઉપાયો, પોષણ, મહિલા અને બાળ સ્વાસ્થ્ય, આયુષ (AYUSH) અને સ્વાસ્થ્ય વીમા યોજનાઓ.

3. શિક્ષણ (Education): પ્રાથમિક શિક્ષણ, બાળ અધિકારો, સ્કોલરશીપ (શિષ્યવૃત્તિ), રોજગારલક્ષી તાલીમ અને ઓનલાઈન શિક્ષણના સંસાધનો.

4. સામાજિક કલ્યાણ (Social Welfare): મહિલા વિકાસ, બાળ કલ્યાણ, દિવ્યાંગો અને સિનિયર સિટીઝન માટેની કલ્યાણકારી યોજનાઓ, તેમજ ગ્રામીણ અને શહેરી વિકાસના કાર્યક્રમો.

5. ઊર્જા (Energy): પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા (સૌર ઊર્જા, પવન ઊર્જા), ઊર્જા બચાવવાની પદ્ધતિઓ અને ગ્રામીણ વીજળીકરણ.

6. ઇ-ગવર્નન્સ (e-Governance): ડિજિટલ ઇન્ડિયા અંતર્ગત મળતી ઓનલાઇન સેવાઓ, સરકારી પ્રમાણપત્રો (દાખલાઓ) કેવી રીતે મેળવવા અને આરટીઆઈ (RTI) ની માહિતી.

3. મુખ્ય વિશેષતાઓ અને લાભો

• બહુભાષીય પોર્ટલ: વિકાસપીડિયા દેશની ૨૩ જેટલી સત્તાવાર ભાષાઓમાં (ગુજરાતી, હિન્દી, અંગ્રેજી, મરાઠી, તમિલ વગેરે) ઉપલબ્ધ છે, જેથી સ્થાનિક લોકો પોતાની માતૃભાષામાં માહિતી મેળવી શકે.

• સંપાદનની તક (Open Platform): આ સાઇટ વિકિ (Wiki) સોફ્ટવેર પર આધારિત છે. આથી કોઈપણ નોંધણી (Register) થયેલ વ્યક્તિ કે સંસ્થા આમાં નવી સાચી માહિતી ઉમેરી શકે છે અથવા સુધારો કરી શકે છે.

• મોબાઇલ એપ: પ્લેસ્ટોર પર આની સત્તાવાર એપ્લિકેશન પણ ઉપલબ્ધ છે, જેથી સ્માર્ટફોન યુઝર્સ સરળતાથી બધી જ વિગતો મેળવી શકે.

• સરકારી યોજનાઓની સચોટ માહિતી: આ પોર્ટલ પર કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોની સબસિડી, લોન અને કલ્યાણકારી યોજનાઓની લાયકાત તથા ફોર્મ ભરવાની રીત સચોટ રીતે સમજાવવામાં આવે છે.